Melpignano - Tra Oriente e Occidente (Pantaleo Palma, Archivi & Società Editore, Calimera 2005)
Tutto llibro, sakundu léi o título, ene 'na pprama kaló ghiá cinu pu itélune na skuperétsune ti mmakréa istoría tunû óriu choríu tis Grecía Derentiní. 'O líbro ene schorimmeno iss'ennéa kapítulu, cè passosena milí atse mian istorikí pperíodo tu choríu 'pu Lipignana me ta palatia-tu, to Kumento tos Agostiniano, me tes strate cè ta stená, ta menhir cè me tes inglisíe-ttu mincé cè male. Ic' es' sto libro puru 'ffruntéume tus plon annorimmenu personaggiu tu Lipignana me tes famíghie-tto kunda i Verri, i Dimidri, i Fazzi o i Maiorano. 'O libro ancigná apó tin époka tu Bizantiu me tus Aghíu tis Anatolí (Asia Minor), me tus topu a' ttin lutría bizantini kunda i paléa Inglisía tu A' Gghiorghíu simá sti mmesi, tempio pu prita ístinne 'ttupetsu a' tto centro tu paisíu, cè kulusá kuntéonta tin istoría a' ttes kappeddhe pu assatía 'ssatía ghienníatto depói, già sti kkattolikí periodo. Dopu tus dískulu chronu pu 's Lipignana énghise n' afíkune to rrito bizantino (sta chrónia doppu to 1572) ghiái na diavune sto latino, i bizantiní lutría toa ísone anía cè 's poddhá addha meri tu salentinú chomatu, léone ka kangétsane poddhí ta prámata mesa sto gheno tu paisíu cè stes kuaimeriné rrelatsiune-tu, essu c' etsu a' ttin inglisía. I kapítuli pu kulusune ine cini pu milune a' ttin feudarkía cè a' tto Lipignana sa' ccéntron ikonómiko c' essu sto paléo «Regno di Napoli», cè pu mas léune ghiá esempio possi christianí zúane sto chorío toa cè mas díone mian idéa a' ttin lipignaní zzoí stus sékulu XVIII, XIX cè puru XX. Ampí sto libro, vrískume 'na mminció "album atse famighia" ipú sózume kanonisi fotografíe 's aspro cè mavro a' ttus chronu deka, íkosi oj saranta tu sékulu XX, as pume 'na kkomma 'tse zoí 'pú tóa...
Mu piácetse poddhí 'utto llibro, ghiái panta agápisa citto chorío pu ene 'na mmira 'tse mena, ghiái i nanna-mu ísone Lipignaní cè 'nkora échume gheno icí. Mu fènete ório o fatto n âchume 'na sprin bibliografía ghiá 'utto poddhín ório cè minció centro tis Grecía Derentiní me mian malin istoría ampí cè pu símmeri, pu panta milune a' tto Martana oj a' ttin Kalimera, enn'ene pleo tosso annorimmeno 'ttupetsu tu Salentu.
martedì 10 aprile 2007
E Guerriera (Theonia Diakidis)
E GUERRIERA
Is tori on ijo ts’ imisinìtta? ta astèria e’misciamèra?
Is torì mian òrria jinèca antàma mus Cavajeru?
Tris emère cini vastà o spasì san addhu guerrièru
Ce tìspo ìn chòritse, ce tìspo ìn annòrise
Ena pornò tse Ciuriacì, mia n’jortinìn emèra
Pirtan na pètsu’ ma ta spasìa ce na sìru’ lisària
e jineca, atto poddhì sìssimo ce ja màli fòrtsa
clasti o corsetto-tti ce ena vizzì etorìsti
Is to lei crusàfi ce addhi piastra ts’ asìmi
Me ena paddhicàri, cavajeri, ca o tòrise c’ ipe:
“Aftenti en ène crusàfi, cavajeri en ène manku asìmi.
Ene is òrria jinèca vizzì ca derlampèi cundu asìmi”
Theonia Diakidis
Is tori on ijo ts’ imisinìtta? ta astèria e’misciamèra?
Is torì mian òrria jinèca antàma mus Cavajeru?
Tris emère cini vastà o spasì san addhu guerrièru
Ce tìspo ìn chòritse, ce tìspo ìn annòrise
Ena pornò tse Ciuriacì, mia n’jortinìn emèra
Pirtan na pètsu’ ma ta spasìa ce na sìru’ lisària
e jineca, atto poddhì sìssimo ce ja màli fòrtsa
clasti o corsetto-tti ce ena vizzì etorìsti
Is to lei crusàfi ce addhi piastra ts’ asìmi
Me ena paddhicàri, cavajeri, ca o tòrise c’ ipe:
“Aftenti en ène crusàfi, cavajeri en ène manku asìmi.
Ene is òrria jinèca vizzì ca derlampèi cundu asìmi”
Theonia Diakidis
Mana mali mu (Paolo Di Mitri)
Mana mali mu
Jalìsti sto jalì, ceròn ampì,
ce ìrtes olon isa na me dì.
Su irte, ce m’ènghise sti’ plài.
Pirte, depòi, ka ca ìo’ ftammèno o vrai.
Pìrte lafrà, ca ìone scotinò:
ce pròppi na su po... mu pètase ‘pù mbrò.
Calimera, 18 ottobre 2006
Paolo Di Mitri
Jalìsti sto jalì, ceròn ampì,
ce ìrtes olon isa na me dì.
Su irte, ce m’ènghise sti’ plài.
Pirte, depòi, ka ca ìo’ ftammèno o vrai.
Pìrte lafrà, ca ìone scotinò:
ce pròppi na su po... mu pètase ‘pù mbrò.
Calimera, 18 ottobre 2006
Paolo Di Mitri
O Ruèzzo (Brizio Leonardo Colaci)
O Ruèzzo
Quai xrono sto embi atto scimona,
atte s tèssare e plen àscimi stagiuna,
motti e 'fzixra mas tramassi passo prama
èrkato ce m'ìvriske o pleo kajo cupagnuna
Ione ena kecci piculai, mo petto rotinò,
ena, ruvezzuddhi ka mu zumpe ambrò ce mu cantali
ce motti skùriazze otikanè c'evò èstone prikò,
me kani na dò itto piculai ka mùddie xari.
Ma èttase pornò ambrò sto sapali
ecì pu o ruvezzo ixe stiàsonta na plosi,
ce ett'ùkusa i fonìttu ka kantali,
ekama lio rebatto, ce manco eskosi
Mu kùmbiase e karddìamu, katàbbia to prikò,
ce iùrezza ma t'ammàddiamu ecì s'ambrò,
cen o nida ammè sti straa, fiddhòkkulo fzerò,
ste 'ssakke ankora, ste sbìnnato 'ftexò.
On èbbia sa krìsima ce u tùkusa i kardia,
tu batte ankora, ma ormai ja alio cerò,
itta ammàddiatu nittà isan diu jalia,
cevò u melètone cippu vasta sto mialò.
M'upe iso ruvezzo mi n'ùrtimi afimia,
e male 's'amartie ka kanni o kristianò,
pu s'ola ta animaja ka èkame o Teò,
jàddhezze o xiru, ce u doke in'amilia.
Ce cino mi n' arìattu fze mea ce mi ragiuna,
e jùrise atto kosmo o manexò patruna,
ce sònnezze e diavlarie ka sfàzzane emena,
ce sfàzzete puru manexottu, sa kazzuna.
Ekame i skiuppetta, èkame o kannuna
- kulùsise o ruvezzo na mu kuntefzi
quai bombe male ka terìzzune mia naziuna
ma o maro mìnkia 'nzìgnase na kutezzi.
Jà itti demòbile ka mu èspase i cilia,
ce ste me kanni proppi in' ora na pesano,
àremo posse mane ste klèune ta petia,
ste grènune ma dàmmia o kosmo sano.
Ma passo n' ena noìete o pleo tarteo
ce u fenete ka o tànato e to pianni mai,
ma u guenni ambrò fèonta ka è sa leo,
ce quai forè ton vriski proppi o vrai.
Lèonta tuo iso ruvezzo èklise itta màddia,
ka m'ixa kàmonta tossa pràmata na noiso,
a dàmmia ste me 'nfukèane ce evò a katàbbia
ma itto prikò o nostò rissopu ziso.
Ja tuo evò sas prakalò ma oli ti kardia,
na min kàmete atto kosmo ena tristo kampusanto
kàmete ma agapi na sa vloisi e ghetonia
kàmete o kosmo na doki jeia ce kantu.
Brizio Leonardo Colaci. Calimera
Quai xrono sto embi atto scimona,
atte s tèssare e plen àscimi stagiuna,
motti e 'fzixra mas tramassi passo prama
èrkato ce m'ìvriske o pleo kajo cupagnuna
Ione ena kecci piculai, mo petto rotinò,
ena, ruvezzuddhi ka mu zumpe ambrò ce mu cantali
ce motti skùriazze otikanè c'evò èstone prikò,
me kani na dò itto piculai ka mùddie xari.
Ma èttase pornò ambrò sto sapali
ecì pu o ruvezzo ixe stiàsonta na plosi,
ce ett'ùkusa i fonìttu ka kantali,
ekama lio rebatto, ce manco eskosi
Mu kùmbiase e karddìamu, katàbbia to prikò,
ce iùrezza ma t'ammàddiamu ecì s'ambrò,
cen o nida ammè sti straa, fiddhòkkulo fzerò,
ste 'ssakke ankora, ste sbìnnato 'ftexò.
On èbbia sa krìsima ce u tùkusa i kardia,
tu batte ankora, ma ormai ja alio cerò,
itta ammàddiatu nittà isan diu jalia,
cevò u melètone cippu vasta sto mialò.
M'upe iso ruvezzo mi n'ùrtimi afimia,
e male 's'amartie ka kanni o kristianò,
pu s'ola ta animaja ka èkame o Teò,
jàddhezze o xiru, ce u doke in'amilia.
Ce cino mi n' arìattu fze mea ce mi ragiuna,
e jùrise atto kosmo o manexò patruna,
ce sònnezze e diavlarie ka sfàzzane emena,
ce sfàzzete puru manexottu, sa kazzuna.
Ekame i skiuppetta, èkame o kannuna
- kulùsise o ruvezzo na mu kuntefzi
quai bombe male ka terìzzune mia naziuna
ma o maro mìnkia 'nzìgnase na kutezzi.
Jà itti demòbile ka mu èspase i cilia,
ce ste me kanni proppi in' ora na pesano,
àremo posse mane ste klèune ta petia,
ste grènune ma dàmmia o kosmo sano.
Ma passo n' ena noìete o pleo tarteo
ce u fenete ka o tànato e to pianni mai,
ma u guenni ambrò fèonta ka è sa leo,
ce quai forè ton vriski proppi o vrai.
Lèonta tuo iso ruvezzo èklise itta màddia,
ka m'ixa kàmonta tossa pràmata na noiso,
a dàmmia ste me 'nfukèane ce evò a katàbbia
ma itto prikò o nostò rissopu ziso.
Ja tuo evò sas prakalò ma oli ti kardia,
na min kàmete atto kosmo ena tristo kampusanto
kàmete ma agapi na sa vloisi e ghetonia
kàmete o kosmo na doki jeia ce kantu.
Brizio Leonardo Colaci. Calimera
O Rocco De Santis, poeta cè músiko Sternaséo, mira, ímisi kkardía cè tsichí tu annorimmenu gruppu Avleddha, echi cinurghiu pprogettu. O Rocco ene éna a' ttus olíus artistu grikosalentinú pu tsérune pós na fánune to símmeri me to itté, tin attualità me ti ttraditsiuna, to pprogresso me tin glossa grika. Cino, antama me ton aderfó-ttu Gianni, cè me tus addhu tu gruppu Avleddha díi linfa, néa zoí cè lustro stin glossa grika, glossa pu o gruppo andiazi ghiá ta loghia tos travudíos-tu. Ti e' kka mas érkete sto nnu kúonta kane' ttravúdi tu gruppu Avleddha kunda „Kalinitta“, „Otranto“, „'Oria s' afinno“ oj „Kostantinópoli“? Is emena, c' íone cino pu pénsetsa motte chronus ampi íkusa ghiá proní fforá to protinó CD-to Otranto, e' kka símmeri en échome pléo poddhús artistu griku pu, kunda i Avleddha, fidéotte na désune tin dikí-ma mmúsika me tin alisiní ppoesía. O Rocco arte iteli na mas milisi. C' imí, me malo ppiaciri, akume ti echi na mas pi.
*****
Rokke, to úrtimo prama pu melétisa 'tse sena ísone cino a' ttin kolonna sonora-su ghiá to film „Zemlija“. Apú tóa, echi kammía nnóa?
So 2005 àrcisa mia collaburaziuna me ti cumpagnia atse danza “Arkè” pu Torino. Antàma
criètsamo na spettacolo pu cui “Anemos”: coreografie apànu is musiche dikè-mmu ce poisìe tu Cesare De Santis. Panta is sintonia me Arkè, ste pu progettèome nan ergo musical-coreografico ispirato so gramma tu Italo Calvino, “Sotto il sole giaguaro”. Depòi, antàma me to Prof. Salvatore Colazzo, mian attes càjon ciofale atto’sSalento, ste pu etimònnome nan ergo teatrale: “I ghinèke tu Odissèu” , mian rivisitaziuna attus arketipu ghinekègnu tis Odissèa ce, so ìdio’ccerò, nan ritratto trasversale tu Odissèu. O corpus azze’tton ergo ine i testi is grico, ideati me ton Colazzo, pu ivò ègratsa antama me tes musike.
Isú grafi oli tin músika cè mía mira a' tta loghia tu gruppu Avleddha. Ghiá sena i músika ti ene: tenni, scioko, agapi, passiuna...?
Ivò pistèo ti passin ena, tramite tes inclinatsiùne pu o Teò tu èdike, isòzi mati to jatì tis Zoì. I inclinatsiùna , pu s’afità na esprimètsi tes emotsiùne, en ene na’pprama “fine a se stesso”, ma na “motore di ricerca” pu se canni n’antìsi ghièno, na zisi situatsiùne, n’annorìsi topu, pu su atsènone tes esperienze tis Zoì ce su anìone tus poru tis Tsichì. Tuo, antàma is tenni, scioco, agàpi ce passiùna, jà mena ene i musica.
I Avleddha ene 'nan gruppo pu ghiáddhetse na travudisi 's grika. Ti ene ka sas kratenni tosso demeni sti traditsiuna, sto choma, stin glossa grika?
I trasmissiuna atti’cCultura, attin Glossa grica, si’ffamìja De Santis, e’ppanta stammèno na’pprama naturale. Imì en annorìzome interruziùne ce riscoperte, itu pos succedèi tos pleo pu cànnone cultura locale. O gruppo Avleddha e’cculutà target, ma esprimègghete, apànu is ola is grico, ma puru is dialetto romanzo ce is italiano, jatì tui ene i realtà pu èchome panta zimmèna. Imì griki ghennitimòsto bilingue, poi èstase o italiano ce ijettimòsto trilingue.
Ikusti kane' pprama ats' ena ccinurghio CD-su. An ene alísio, ghiái piaciri pe-mma plo' ppoddhí.
Is alìo, is tutton chrono, enn’âgghi to neo cd atse Avleddha, “Ofidèa”: na’ smimma atse travùdia is grico ce dialetto romanzo. Me tutton ergo itèlome na puume ti i alìtia tsichì grica ene bilingue secùndu citti’ccultùra bizantina pu mas en Mana. Isòzome pì ti imì griki ìmesta i ùrtimi veraci bizantini.
Musicalmente, tuso ergo, ene differento attus addhus dio cd atse Avleddha. Tin esperienza pu ivò ècama jà ti sonorizzaziuna atto film muto “Zemlja” tin èfera son ambito Avleddha. Ani sus precedentu cd, o arrangiamento atta travùdia ghennìato osti iprovèamo oli i musicisti antàma, so neo, ti’ppartitura strumentale tin ègratsa oli ivò. Protinà, o risultato ìane nan interessanto smimma atse esperienze; tunis forà echi mian unica regia identitaria, sperèo addhottòsso interessante.
O gruppo Avleddha e' kkanni manechá músika, ma puru téatro. „Afínnome ...sta vota me lassu“ oj o „Spettákulo Genesi“, ghiá n' annomatísume ta plo ccinúrghia kómmatá-sa. Pós sas ipitte? 'Echete cinúrghiu pprogettu?
Ti’ccommedia “Afìnnome…sta vota me lassu” ti’ccàmamo to calocèri pu jàvike ce tu ghiènu ipiàcetse poddhì. Ma, pos mas succedèi pinnèa, ti’rreplikètsamo alìes forè, jatì o cerò ene alìo ce ta pràmata jà cami ine poddhà. O spettacolo “Genesi” echi alìo pu ste pu to rappresentèome; puru tuo ce pu sianònni calà lòja ma i progetti ine cappòssi ce passi stagiùna echi to dicò-ttu.
Isú pu ise artista cè polemá sto settori tis kultura: echi kane' pprama pu i politika énghize na kami ghiá ti ttenni cè ti kkultura c' e' kkanni maká?
I politica isòzi cami panta poddhì jà ti’ccultura ce ti’ttenni. Ittù so’sSalento, sus ùrtimus deca chronu echi avuta mia’cclasse politica abbastanza attiva, pu echi domèma simma ce fanò tis
cultura-ma. Ma i politica, pos succedèi pinnèa, ce puru so’sSalento, agapà tus malu eventu, pu sianònnone ghièno ce consensu; icì pu “ghièno poddhì” èrkete sto pìi “alìo’mmialò”. Tuo, to tsèrome, ipài is scapito tis tenni alternativa, pu ìsoze doi pluralismo tis cultura tos salentino. Ce, ohimmèna, ipài soprattutto is scapito tis cultura, tis glossa grike, jatì, alìo anoistì, e’ccanni marketing.
Echi kanena pu léi ti i pizzica cè i músika tu Salentu írtane skonsagráte a' tti Nnotte della Taranta. Isú ti pentséi a' tto „fenómeno taranta“?
Ivo ipentsèo ti i musica sacra istèi ses aclisìe. Osti, i musica pu simènete ses mese enn’âchi libertà atse espressiuna. Però, o guai atse cinu pu cànnon musica so’sSalento ene ca ine attechì atse varietà. Ses varies serate pu anticipèone tin “Notte della Taranta” isuccedèi pinnèa na cusi plèon gruppu pu cannone to stesso’rrepertorio, magari “in salsa diversa”, ce e’ccapiègghete tis canni tradiziuna ce tis canni innovaziuna. Jà posso’rriguardei tin “Notte della Taranta”, afìnnonta ca e’mmu piacèone i manifestaziune pu sianònnone poddhìn ghièno, mu fènete mian calìn occasiùna atse confronto me addhes sensibilità musicali.
O fenomeno taranta? Ene o “mito della riscoperta” pu en echi tìpoti ti cami me cittin specifiki realtà atse pono ce antropìa pu cui Tarantismo. O a’ttelìsome, o cosiddetto neo-tarantismo ene fenomenologicamente opposto i’ccino pu ìane o tarantismo atse mia’fforà. Protinà o tambureddhi andiàzato n’atsunnìsi ti Psike tu manechù, ipnomèni atti’ttaranta; àrtena, anvece, o ritmo-tu, èfere na’cchamma collettivo atse alitiosìni.
S' andegratsiéo poddhí ghiá tin intervista, cè na su pái panta kalá me cino pu e' nna kami!
Calissòrta-su!
*****
Rokke, to úrtimo prama pu melétisa 'tse sena ísone cino a' ttin kolonna sonora-su ghiá to film „Zemlija“. Apú tóa, echi kammía nnóa?
So 2005 àrcisa mia collaburaziuna me ti cumpagnia atse danza “Arkè” pu Torino. Antàma
criètsamo na spettacolo pu cui “Anemos”: coreografie apànu is musiche dikè-mmu ce poisìe tu Cesare De Santis. Panta is sintonia me Arkè, ste pu progettèome nan ergo musical-coreografico ispirato so gramma tu Italo Calvino, “Sotto il sole giaguaro”. Depòi, antàma me to Prof. Salvatore Colazzo, mian attes càjon ciofale atto’sSalento, ste pu etimònnome nan ergo teatrale: “I ghinèke tu Odissèu” , mian rivisitaziuna attus arketipu ghinekègnu tis Odissèa ce, so ìdio’ccerò, nan ritratto trasversale tu Odissèu. O corpus azze’tton ergo ine i testi is grico, ideati me ton Colazzo, pu ivò ègratsa antama me tes musike.
Isú grafi oli tin músika cè mía mira a' tta loghia tu gruppu Avleddha. Ghiá sena i músika ti ene: tenni, scioko, agapi, passiuna...?
Ivò pistèo ti passin ena, tramite tes inclinatsiùne pu o Teò tu èdike, isòzi mati to jatì tis Zoì. I inclinatsiùna , pu s’afità na esprimètsi tes emotsiùne, en ene na’pprama “fine a se stesso”, ma na “motore di ricerca” pu se canni n’antìsi ghièno, na zisi situatsiùne, n’annorìsi topu, pu su atsènone tes esperienze tis Zoì ce su anìone tus poru tis Tsichì. Tuo, antàma is tenni, scioco, agàpi ce passiùna, jà mena ene i musica.
I Avleddha ene 'nan gruppo pu ghiáddhetse na travudisi 's grika. Ti ene ka sas kratenni tosso demeni sti traditsiuna, sto choma, stin glossa grika?
I trasmissiuna atti’cCultura, attin Glossa grica, si’ffamìja De Santis, e’ppanta stammèno na’pprama naturale. Imì en annorìzome interruziùne ce riscoperte, itu pos succedèi tos pleo pu cànnone cultura locale. O gruppo Avleddha e’cculutà target, ma esprimègghete, apànu is ola is grico, ma puru is dialetto romanzo ce is italiano, jatì tui ene i realtà pu èchome panta zimmèna. Imì griki ghennitimòsto bilingue, poi èstase o italiano ce ijettimòsto trilingue.
Ikusti kane' pprama ats' ena ccinurghio CD-su. An ene alísio, ghiái piaciri pe-mma plo' ppoddhí.
Is alìo, is tutton chrono, enn’âgghi to neo cd atse Avleddha, “Ofidèa”: na’ smimma atse travùdia is grico ce dialetto romanzo. Me tutton ergo itèlome na puume ti i alìtia tsichì grica ene bilingue secùndu citti’ccultùra bizantina pu mas en Mana. Isòzome pì ti imì griki ìmesta i ùrtimi veraci bizantini.
Musicalmente, tuso ergo, ene differento attus addhus dio cd atse Avleddha. Tin esperienza pu ivò ècama jà ti sonorizzaziuna atto film muto “Zemlja” tin èfera son ambito Avleddha. Ani sus precedentu cd, o arrangiamento atta travùdia ghennìato osti iprovèamo oli i musicisti antàma, so neo, ti’ppartitura strumentale tin ègratsa oli ivò. Protinà, o risultato ìane nan interessanto smimma atse esperienze; tunis forà echi mian unica regia identitaria, sperèo addhottòsso interessante.
O gruppo Avleddha e' kkanni manechá músika, ma puru téatro. „Afínnome ...sta vota me lassu“ oj o „Spettákulo Genesi“, ghiá n' annomatísume ta plo ccinúrghia kómmatá-sa. Pós sas ipitte? 'Echete cinúrghiu pprogettu?
Ti’ccommedia “Afìnnome…sta vota me lassu” ti’ccàmamo to calocèri pu jàvike ce tu ghiènu ipiàcetse poddhì. Ma, pos mas succedèi pinnèa, ti’rreplikètsamo alìes forè, jatì o cerò ene alìo ce ta pràmata jà cami ine poddhà. O spettacolo “Genesi” echi alìo pu ste pu to rappresentèome; puru tuo ce pu sianònni calà lòja ma i progetti ine cappòssi ce passi stagiùna echi to dicò-ttu.
Isú pu ise artista cè polemá sto settori tis kultura: echi kane' pprama pu i politika énghize na kami ghiá ti ttenni cè ti kkultura c' e' kkanni maká?
I politica isòzi cami panta poddhì jà ti’ccultura ce ti’ttenni. Ittù so’sSalento, sus ùrtimus deca chronu echi avuta mia’cclasse politica abbastanza attiva, pu echi domèma simma ce fanò tis
cultura-ma. Ma i politica, pos succedèi pinnèa, ce puru so’sSalento, agapà tus malu eventu, pu sianònnone ghièno ce consensu; icì pu “ghièno poddhì” èrkete sto pìi “alìo’mmialò”. Tuo, to tsèrome, ipài is scapito tis tenni alternativa, pu ìsoze doi pluralismo tis cultura tos salentino. Ce, ohimmèna, ipài soprattutto is scapito tis cultura, tis glossa grike, jatì, alìo anoistì, e’ccanni marketing.
Echi kanena pu léi ti i pizzica cè i músika tu Salentu írtane skonsagráte a' tti Nnotte della Taranta. Isú ti pentséi a' tto „fenómeno taranta“?
Ivo ipentsèo ti i musica sacra istèi ses aclisìe. Osti, i musica pu simènete ses mese enn’âchi libertà atse espressiuna. Però, o guai atse cinu pu cànnon musica so’sSalento ene ca ine attechì atse varietà. Ses varies serate pu anticipèone tin “Notte della Taranta” isuccedèi pinnèa na cusi plèon gruppu pu cannone to stesso’rrepertorio, magari “in salsa diversa”, ce e’ccapiègghete tis canni tradiziuna ce tis canni innovaziuna. Jà posso’rriguardei tin “Notte della Taranta”, afìnnonta ca e’mmu piacèone i manifestaziune pu sianònnone poddhìn ghièno, mu fènete mian calìn occasiùna atse confronto me addhes sensibilità musicali.
O fenomeno taranta? Ene o “mito della riscoperta” pu en echi tìpoti ti cami me cittin specifiki realtà atse pono ce antropìa pu cui Tarantismo. O a’ttelìsome, o cosiddetto neo-tarantismo ene fenomenologicamente opposto i’ccino pu ìane o tarantismo atse mia’fforà. Protinà o tambureddhi andiàzato n’atsunnìsi ti Psike tu manechù, ipnomèni atti’ttaranta; àrtena, anvece, o ritmo-tu, èfere na’cchamma collettivo atse alitiosìni.
S' andegratsiéo poddhí ghiá tin intervista, cè na su pái panta kalá me cino pu e' nna kami!
Calissòrta-su!
Iggue Dog (Cosimuddhi)
Mòtti embìche èssumu, ma poddhì fantasìa, ìu o fonàsamo. E zoìttu en ìsane mài poddhìn òria. Già e pprotinès emère ca ìstiche ma mà o ttorùsamo na daccasi t'anìghia ce na fsistì òlo. Emì en efsèramo na pùme ti ìone, o ppìramo sto mmessère ce mas ìpe ti ìone rògna. Ce checciulùddhi checciulùddhi ncìgnase na càmi neziùne. Vàscia vàscia èjane. Emì on anastènnamo ma tòssin agàpi ce cìo ècanne àdeco pòsson ìtele: òla a pòja tos mobìlio daccamèna, oles e scàrpe dichèttu ce ùtta simàddia estène ecì ce milùne afse cìo ja pànta. Mòtti ìone plèon malùddhi es mìan stràa 's campàgna èndese acàu sti màjina ce pùru tòa in escàppefse ìsa ìsa. Mìan àddhi fforà stèamo apà stin vìlla ce èstase fèonta ènan scìddho xrondò ce mèa ce u dàccase o pòda ce u ton ègglase. Insòmma, eghètti mèa ma mìan discràzia ampì stin àddhi. Ma, ma òlo tùo, m’òlo ca eforìato a spirì, ìone pànta gomào zoì ce ìbbie vrìsconta pànta na pèfsi. An èrcato tìspo èssu o protinò ca tu èdrame ambrò n'o xeretìsi ìone cìo. Apòssu ennòrize ticanè. Cai pàsso, cài pràma ca emì cànnamo es to spìti cìo ìfsere ti èrcato sto pì. Cài rùscio, cài rumòro o nnòa. Mòtti tìspo ediàvenne ambrò sto spìti o endàli o cudunàci cìos ìfsere an ìsane 'a fsèno, 'a ffìlo o èna fse màs. Ce na mi mmu càte na sas pò pòssu zzùmpu ce pòsse chiritùmbule ècanne mòtti ìxe n'àgui, ce pòsse ffèste mòtti ena fse màs eghiùrizze essu. Ma èxi ghèno poddhìn àscimo. Ghèno mi ccardìa fse lisàri. Mìan àddhi fforà on ìxa pàronta 's campàgna. Plèon ambrò ìxe an àntrepo caimmèno apà ‘s èna cùte, ce ma cìo campòssus scìddhu. O Dog eccucchètti ecirtèa, ma mòtti èstase ecisimùddhia o àntrepo ton àscimo tu arrìcchefse us scìddhu. Evò ca ìstica ce polèmone cisimà ìcusa ticanène, mbìca ec’es tin màjina ce èdrama prèsta ce èstasa ìsa ìsa na mi tton vrìco sfammèno. O ppìra, òlo ghèma, sto mmessere, on èrafse ce vàscia vàscia èjane mian àddhi fforà. Ma èxi ghèno poddhì ccacò. Ghèno ca a tt'ùsoze cusi i ccardìa ìggue on àfimo tis trìpi tu còlu. Ghèno pu polemà mon velèno. Ce o Dog on envelenèfsane. Isoza dìfsi pòse on envelenèfsane, ma ti, o tòpo, tis ìone. Ma mòtti o tòssico embènni sto ghèma en èxi tìpoti plèo na cài. Sòzi fìi sto mmessere, ce èdrama, sòzi telefonèfsi ston àddho ce telefònefsa, sòzi ghiurèfsi avisìa sto ffìlo ce ghiùrefsa, sozi dòghi mi ciofàli sto tìxo ce èdica.
O pònottu. O pònommu. O tànato. A dàmmiamu. Erefrìschefse. Epèsane ma màli dignità. Tis ìone? Vàlete scupò, cùsete o rùscio tis cardìa. Ti ìsoze telìsi ja tùtton ghèno? Pricò, lòja pricà, nerò pricò, fsomì fserò, pìna, dìfsa, ftexìa, afsìdi, xòli, pìra, lumèra, fotìa, lìpi, cacò, tèrmasi, adinamìa, avloìa màvri, leftò, cacò t'a Dunàu, scotinìa, nu dòi tòcco, n'o ppiài strèmma ce n’o càfsi, n’u dòi vrontì, na fseràsi ta tàntera, na xèsi ghèma, n’u ffàne a tàntera e scìddhi, na mi tu fsemeròsi o pornò, scatò, scafunèa, ftìma, stàtti, na xestì, na caturistì, na catalistì, na pesàni, spùrchia, amartìe, càtare, avàscama, xào, xàro, àpisso, puddhì tu xàru, tànato, plèo xìru? Tìpoti fse òlo tùo. Cispu cànni utta pràmata pistèo ca già fse dicòttu enn' àxi i zoì san anfièrno. J'ùtton ghèno ìtela pràma n’u cài afèja. Ja tùo pracalò o Tteò na stasì pànta calò, n'àxi glicèo, lòja glicèa? nerò glicèo, fsomì triferò, calìn tìxi , calì ssòrta, ghèja, plenterìa, spìti gomào, lùstro, ìjio, fèngo foderò, nìtte asterinè, ajèra pastricò, avisìa, filìa, aìa, zoì ce plèo poddhì.
Iggue Dog. Ione o Scìddhommu.
O pònottu. O pònommu. O tànato. A dàmmiamu. Erefrìschefse. Epèsane ma màli dignità. Tis ìone? Vàlete scupò, cùsete o rùscio tis cardìa. Ti ìsoze telìsi ja tùtton ghèno? Pricò, lòja pricà, nerò pricò, fsomì fserò, pìna, dìfsa, ftexìa, afsìdi, xòli, pìra, lumèra, fotìa, lìpi, cacò, tèrmasi, adinamìa, avloìa màvri, leftò, cacò t'a Dunàu, scotinìa, nu dòi tòcco, n'o ppiài strèmma ce n’o càfsi, n’u dòi vrontì, na fseràsi ta tàntera, na xèsi ghèma, n’u ffàne a tàntera e scìddhi, na mi tu fsemeròsi o pornò, scatò, scafunèa, ftìma, stàtti, na xestì, na caturistì, na catalistì, na pesàni, spùrchia, amartìe, càtare, avàscama, xào, xàro, àpisso, puddhì tu xàru, tànato, plèo xìru? Tìpoti fse òlo tùo. Cispu cànni utta pràmata pistèo ca già fse dicòttu enn' àxi i zoì san anfièrno. J'ùtton ghèno ìtela pràma n’u cài afèja. Ja tùo pracalò o Tteò na stasì pànta calò, n'àxi glicèo, lòja glicèa? nerò glicèo, fsomì triferò, calìn tìxi , calì ssòrta, ghèja, plenterìa, spìti gomào, lùstro, ìjio, fèngo foderò, nìtte asterinè, ajèra pastricò, avisìa, filìa, aìa, zoì ce plèo poddhì.
Iggue Dog. Ione o Scìddhommu.
Jo an Vlasi (Paolo Di Mitri)
O ndalìsi tse campàne
ca fonàzzan san iortì,
e kiatère ce òle e màne
na ndisùn jà ciuriacì
Ti simèni…? Ti ndalì…?
E na pào na polemìso?!
Ene mèra prasseì:
arte nghìzzi na tsunnìso!
Ettè ìone e candelòra!
Ise tòcche …ti ndalùne?
Ene an Vlàsi! Ecì sti chòra!
E na pàme lìo na dùme …!
Este ‘mbrò sti Kalimèra
Isi chòra pìrte, chàsi!
Paddrikàri ce chiatèra
pian na vrìcun ton an Vlàsi.
O koràsi o paddricàri
na chorèzzun ichan’ chàri;
tòssan vràdia mes st’alòni!
E pu pìrtan ìsi chròni?
Epù pìrtan ìsa jèia,
is’achìja rodinà.
Paddricària mest’ampèja:
“Pèmmu agàpi ...me gàpà?”
Arte ecì, plèo tìspo pài
mes st’ampèja na kriftì.
Pàsso crhòno s’àrte vrài
pan' na càmun’ lìo iortì!
Pài na cùsi mìa lutrìa;
lio crasì na pài na pì.
Na vresì lion ghetonìa
sia ca ène ciuriacì.
Ena agguò na sòzzi vràsi
Ce no fai ‘ci purmistò
Iurèi chàre us an Vlàsi
na se jàni a to kakò.
Nìtti us fiùru e mendulèa;
nìttun ammàddia ta pedàcia...
Mes’ti chòra iu palèa
travudùne a piculàcia
Cantalùne glòssa grìka
cùndu cànnan mia forà.
O picùli iurèi sica
na nostìsi ta glicà.
Pai petònta pas’ koràsi
ce tinàssi ta fterà;
Stin anghèra n’arte gràfi
oli e chàri ca vastà
Cànni o ruèzzo òrria fodhèa
cùndu toa p’ ìmon pedài
(ma ta chèria mbrò sto frèa
lafrò na piào n’ o piculài).
Plèo poddrì prìscete o ampèli;
plèo poddhì nitti o cerò.
A milìssia cànnun meli
glicèo iènete o lemò.
Arte vrài oli in anghèra
ste nostà lìo tse lumìa;
vastà o vìttulo lumèra.
Mes’to cosmo mirodìa.
Guìcan oli e paddhicàri
(io mirìmma en sòzzun plosi).
Pàsson ena mia chiatèra
kulusà... ni stefanòsi.
Paolo Di mitri.
Calimera,San Biagio 2006
ca fonàzzan san iortì,
e kiatère ce òle e màne
na ndisùn jà ciuriacì
Ti simèni…? Ti ndalì…?
E na pào na polemìso?!
Ene mèra prasseì:
arte nghìzzi na tsunnìso!
Ettè ìone e candelòra!
Ise tòcche …ti ndalùne?
Ene an Vlàsi! Ecì sti chòra!
E na pàme lìo na dùme …!
Este ‘mbrò sti Kalimèra
Isi chòra pìrte, chàsi!
Paddrikàri ce chiatèra
pian na vrìcun ton an Vlàsi.
O koràsi o paddricàri
na chorèzzun ichan’ chàri;
tòssan vràdia mes st’alòni!
E pu pìrtan ìsi chròni?
Epù pìrtan ìsa jèia,
is’achìja rodinà.
Paddricària mest’ampèja:
“Pèmmu agàpi ...me gàpà?”
Arte ecì, plèo tìspo pài
mes st’ampèja na kriftì.
Pàsso crhòno s’àrte vrài
pan' na càmun’ lìo iortì!
Pài na cùsi mìa lutrìa;
lio crasì na pài na pì.
Na vresì lion ghetonìa
sia ca ène ciuriacì.
Ena agguò na sòzzi vràsi
Ce no fai ‘ci purmistò
Iurèi chàre us an Vlàsi
na se jàni a to kakò.
Nìtti us fiùru e mendulèa;
nìttun ammàddia ta pedàcia...
Mes’ti chòra iu palèa
travudùne a piculàcia
Cantalùne glòssa grìka
cùndu cànnan mia forà.
O picùli iurèi sica
na nostìsi ta glicà.
Pai petònta pas’ koràsi
ce tinàssi ta fterà;
Stin anghèra n’arte gràfi
oli e chàri ca vastà
Cànni o ruèzzo òrria fodhèa
cùndu toa p’ ìmon pedài
(ma ta chèria mbrò sto frèa
lafrò na piào n’ o piculài).
Plèo poddrì prìscete o ampèli;
plèo poddhì nitti o cerò.
A milìssia cànnun meli
glicèo iènete o lemò.
Arte vrài oli in anghèra
ste nostà lìo tse lumìa;
vastà o vìttulo lumèra.
Mes’to cosmo mirodìa.
Guìcan oli e paddhicàri
(io mirìmma en sòzzun plosi).
Pàsson ena mia chiatèra
kulusà... ni stefanòsi.
Paolo Di mitri.
Calimera,San Biagio 2006
Εντυiώσεις και σκέψεις κατόiιν ... τουρισμού στις Κυκλάδες (Γιάννης Παπαγεωργιάδης)
Κάποτε ...
Κάποτε, ίσως ακόμη πριν από δέκα – δεκαπέντε χρόνια, όταν ο παραθεριστής κατέβαινε απ’το καράβι που τον έφερνε στο νησί των Κυκλάδων που είχε διαλέξει, μόλις πάταγε το πόδι του στον μόλο, συναντούσε κατοίκους του νησιού που του πρότειναν να πιάσει δωμάτιο στο σπίτι τους. Η φωνή «Δωμάτιο, δωμάτιο» ακουγόταν έντονα. Ο επισκέπτης, έλληνας ή ξένος, που δεν είχε κλείσει δωμάτιο πριν φτάσει, είχε την δυνατότητα όχι μόνο να βρεί πού να κάτσει αλλά και να αλλάξει δωμάτιο ακόμη, αν δεν του άρεσε εκεί που ήταν.
Κάποτε, ίσως ακόμη πριν από δέκα – δεκαπέντε χρόνια, όταν κανείς νοίκιαζε δωμάτιο στο σπίτι του νησιώτη είχε και μια επαφή με τους ανθρώπους του σπιτιού, αντάλλαζε δυό κουβέντες μαζύ τους, μάθαινε κάτι του νησιού, πήγαινε σε κάποιο πανηγύρι, ζούσε μεταξύ των κατοίκων, έκανε μπάνιο στη θάλασσα μαζύ τους, πήγαινε στο καφενείο, στον μανάβη, στο φούρνο, τα παιδιά του έπαιζαν με τα παιδιά του νησιού και άλλα τινά. Τα δωμάτια ήταν απλά, σχετικά καθαρά, και οι τιμές προσιτές.
Αυτά τα λέω διότι τα είδα και τα έζησα επί αρκετά χρόνια στην δεκαετία του ογδόντα και στα πρώτα μισά του ενενήντα.
Σήμερα ...
Σήμερα, αν δεν έχει κλείσει από καιρό σε ξενοδοχείο δωμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο ο παραθεριστής, που έγινε πλέον τουρίστας, δεν βρίσκει που την κεφαλήν κλίνη.
Σήμερα τα ενοικιαζόμενα δωμάτια στα σπίτια των κατοίκων σπανίζουν. Παντού υπάρχουν πλέον ξενοδοχεία με δωμάτια, διαμερίσματα, σουϊτες ή στούντιο ξεχωριστά από τα σπίτια.
Φυσικά η ποιότητα των υπηρεσιών ανέβηκε και υπάρχουν πλέον όλες οι ανέσεις. Αλλαγμα των σεντονιών κάθε δύο μέρες, ατομικό μπάνιο με ντούς, μπάνιο με πολύπλοκες και σοφιστικέ μπανιέρες, για να μη μιλήσουμε για τις πισίνες και τα εξωτικά μπαράκια γύρω τους. Αμερικάνικα πράματα. Δεν λέει πλέον κανείς το νερό νεράκι.
Οι τιμές αυξήθηκαν, τα έσοδα των κατοίκων ξενοδόχων-εστιατόρων επίσης και το επίπεδο της ζωής στα νησιά βελτιώθηκε σημαντικά.
Σήμερα ο «τουρίστας» έλληνας ή ξένος είναι «τουρίστας πορτοφόλι ανοικτό».
Συνήθως είναι ζευγαρωτός κάθεται με το άλλο ήμισύ του στο ξενοδοχείο σε δώμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο, δεν έχει επαφή με κανένα, ούτε με τον «τουρίστα» που βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο.
Οι συναναστροφές του με τους κατοίκους του νησιού, οι οποίοι «σκίζονται» να τον ικανοποιήσουν, είναι καθαρά περιορισμένες στην ανταλλαγή υπηρεσιών-χρήματος.
Ιδίως για το φαγητό. Το πρωϊνό, το μεσημεριανό, το βραδυνό, το νυχτερινό και φτού κι’απ’την αρχή.
Ο τουρίστας, αν είναι ξένος μιλάει και του μιλάνε αγγλικά.
Αν είναι έλληνας, τον αύγουστο, δεν υπάρχει πρόβλημα. Την βγάζει με τα ελληνικά. Στην «low season» αντίθετα, όπου την πλειοψηφία την έχουν οι ξένοι τουρίστες, στο εστιατόριο, στο μπαράκι, στο σουπερμάρκετ, παντού το γκαρσόν ή η κοπέλα του μαγαζιού θα του απευθυνθεί κατ᾿αρχήν στα « αγγλικά που ξέρει » και όταν αντιληφθεί ότι είναι έλληνας θα εκπλαγεί.
Ισως τα υπερβάλλω αλλά μου έτυχε να ακούσω ήδη το Πάσχα του 89 στην Κρήτη, στον Πλακιά και στα Μάταλα, στο σουπερμάρκετ, όπου πληρώνοντας μίλησα ελληνικά στην ταμία που εξεπλάγει ακούγοντάς με, την εξής δικαιολογία : « Εδώ ή είσαι έλληνας και σε ξέρουμε γιατί δουλεύεις σε κάποιο μαγαζί, ή είσαι ξένος και είσαι γερμανός τουρίστας ». Φανταστείτε τι γίνεται σήμερα.
Οι νησιώτες, ή εκείνοι που έχουν μια τουριστική δραστηριότητα στο νησί, ενδιαφέρονται φυσικά για το τι θα βγάλουν και για το πώς. Στην υψηλή περίοδο δουλεύουν 16 με 18 ώρες το εικοσιτετράωρο και 12 με 14 στην χαμηλή. Αποτέλεσμα : η εξυπηρέτηση δεν είναι πάντα στα ύψη.
Ενας εστιάτορας ενός νησιού μου είπε φέτος (σεπτέμβριο 2006) : «τώρα πλέον δεν γίνονται εδώ πανηγύρια το καλοκαίρι. Είμαστε κουρασμένοι και δέν έχουμε όρεξη για γιορτές. Δεν μπορείς να κάνεις τρείς μέρες πανηγύρι όταν έχεις μαγαζί. Η δουλειά δεν περιμένει. Ολοι θέλουν να εξυπηρετούνται. Αλλοιώς το κλείνεις. Θα προτιμούσα να τράβαγε η σαιζόν μέχρι και τον οκτώβρη και νά’χει λιγότερο κόσμο Ιούλιο και Αύγουστο. Ετσι και θα μπορούσα να εξυπηρετήσω καλλίτερα τον κόσμο και θα ήμουν και πιο ξεκούραστος».
Τα πλοία, τα πούλμαν, τα αυτοκίνητα και οι μηχανές κατακλύζουν τα νησια το καλοκαίρι. Οι τουρίστες κατεβαίνουν ομαδικά και τα σαρώνουν όλα.
Οι καινούριες οικοδομές ανθίζουν παντού. Εκτός από τις τουριστικές, για τα δωμάτια, κτλ., υπάρχουν και εκείνες για τις παραθεριστικές κατοικίες. Ο κόσμος αφίνει τις αποπνιχτικές πόλεις και καταφεύγει στα νησιά για να κλειστεί «στο δικό του». Δεν τον ενδειαφέρει ο άλλος, ο νησιώτης ή ο ομόλογός του παραθεριστής τουρίστας. Θέλει να έχει την ησυχία του ... και τις ανέσεις του. Σε πολλά νησιά, το καλοκαίρι, το νερό έρχεται καθημερινά με το καράβι για να επιτραπεί στον παραθεριστή τουρίστα να κάνει ... τρία ντους την ημέρα. Οταν σκέφτομαι ότι κάποτε στο νησί οι νησιώτες την έβγαζαν με το βρόχινο νερό, τα πηγάδια και τις στέρνες. Το πρόβλημα ήταν πώς θα είχαν ... πόσιμο νερό ...
«Θα χτίσω μερικά δωμάτια, θα βάλω κάποιον (αλβανό, ταϊλανδό, ... ;) να τα δουλεύει και εγώ θα την περνάω μια χαρά» λέει ο Γιάννης από την ...
Όλοι πέφτουν με τα μούτρα στον τουρισμό. Τόσο στο μεγάλο και γνωστό νησί όσο και στα μικρά και άγνωστα νησιά που ήταν κάποτε τα νησιά της «άγονης γραμμής».
Ο αριθμός των παραθεριστών, τουριστών αυξήθηκε. Οι αποδοχές των νησιωτών επίσης. Η μόρφωσή τους όμως, δεν αυξήθηκε καθόλου. Οι νέοι του νησιού, που «πλουτίζουν» πιο εύκολα και πιο γρήγορα από πριν, μένουν απαίδευτοι και επομένως με την νοοτροπία των πατεράδων τους. Αντίθετα, τα κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης εποχής παρουσιάζονται ή αυξάνονται εκεί που ήδη υπήρχαν. Οι ιδιαιτερότητες σβύνουν, το περιβάλλον μολύνεται, η παγκοσμιοποίηση κατελαύνει.
Αύριο ...
Τα συμφέροντα όλο και οργανώνονται. Την ρυμοτομία δεν την σέβονται πολλοί. Οι εργολάβοι γίνονται όλο και απαιτητικότεροι και το κράτος υποκύπτει στα συμφέροντα.
Ετσι τα νησιά γίνονται πόλεις με δρόμους ασφαλτοστρωμένους όπου οι αστοί μπορούν να έρχονται, και να κυκλοφορούν, εύκολα για να ξεχνούν τα προβλήματα της καθημερινής τους ζωής στην πόλη τους. Μέχρι πότε όμως; Οταν οι πόλεις «μεταφερθούν» στα νησιά τι θα γίνει; Τι θα έχουν να προσφέρουν άλλο οι νησιώτες; Θα τους έχει φάει ο τουρισμός.
Κάποτε, ίσως ακόμη πριν από δέκα – δεκαπέντε χρόνια, όταν ο παραθεριστής κατέβαινε απ’το καράβι που τον έφερνε στο νησί των Κυκλάδων που είχε διαλέξει, μόλις πάταγε το πόδι του στον μόλο, συναντούσε κατοίκους του νησιού που του πρότειναν να πιάσει δωμάτιο στο σπίτι τους. Η φωνή «Δωμάτιο, δωμάτιο» ακουγόταν έντονα. Ο επισκέπτης, έλληνας ή ξένος, που δεν είχε κλείσει δωμάτιο πριν φτάσει, είχε την δυνατότητα όχι μόνο να βρεί πού να κάτσει αλλά και να αλλάξει δωμάτιο ακόμη, αν δεν του άρεσε εκεί που ήταν.
Κάποτε, ίσως ακόμη πριν από δέκα – δεκαπέντε χρόνια, όταν κανείς νοίκιαζε δωμάτιο στο σπίτι του νησιώτη είχε και μια επαφή με τους ανθρώπους του σπιτιού, αντάλλαζε δυό κουβέντες μαζύ τους, μάθαινε κάτι του νησιού, πήγαινε σε κάποιο πανηγύρι, ζούσε μεταξύ των κατοίκων, έκανε μπάνιο στη θάλασσα μαζύ τους, πήγαινε στο καφενείο, στον μανάβη, στο φούρνο, τα παιδιά του έπαιζαν με τα παιδιά του νησιού και άλλα τινά. Τα δωμάτια ήταν απλά, σχετικά καθαρά, και οι τιμές προσιτές.
Αυτά τα λέω διότι τα είδα και τα έζησα επί αρκετά χρόνια στην δεκαετία του ογδόντα και στα πρώτα μισά του ενενήντα.
Σήμερα ...
Σήμερα, αν δεν έχει κλείσει από καιρό σε ξενοδοχείο δωμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο ο παραθεριστής, που έγινε πλέον τουρίστας, δεν βρίσκει που την κεφαλήν κλίνη.
Σήμερα τα ενοικιαζόμενα δωμάτια στα σπίτια των κατοίκων σπανίζουν. Παντού υπάρχουν πλέον ξενοδοχεία με δωμάτια, διαμερίσματα, σουϊτες ή στούντιο ξεχωριστά από τα σπίτια.
Φυσικά η ποιότητα των υπηρεσιών ανέβηκε και υπάρχουν πλέον όλες οι ανέσεις. Αλλαγμα των σεντονιών κάθε δύο μέρες, ατομικό μπάνιο με ντούς, μπάνιο με πολύπλοκες και σοφιστικέ μπανιέρες, για να μη μιλήσουμε για τις πισίνες και τα εξωτικά μπαράκια γύρω τους. Αμερικάνικα πράματα. Δεν λέει πλέον κανείς το νερό νεράκι.
Οι τιμές αυξήθηκαν, τα έσοδα των κατοίκων ξενοδόχων-εστιατόρων επίσης και το επίπεδο της ζωής στα νησιά βελτιώθηκε σημαντικά.
Σήμερα ο «τουρίστας» έλληνας ή ξένος είναι «τουρίστας πορτοφόλι ανοικτό».
Συνήθως είναι ζευγαρωτός κάθεται με το άλλο ήμισύ του στο ξενοδοχείο σε δώμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο, δεν έχει επαφή με κανένα, ούτε με τον «τουρίστα» που βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο, διαμέρισμα, σουϊτα ή στούντιο.
Οι συναναστροφές του με τους κατοίκους του νησιού, οι οποίοι «σκίζονται» να τον ικανοποιήσουν, είναι καθαρά περιορισμένες στην ανταλλαγή υπηρεσιών-χρήματος.
Ιδίως για το φαγητό. Το πρωϊνό, το μεσημεριανό, το βραδυνό, το νυχτερινό και φτού κι’απ’την αρχή.
Ο τουρίστας, αν είναι ξένος μιλάει και του μιλάνε αγγλικά.
Αν είναι έλληνας, τον αύγουστο, δεν υπάρχει πρόβλημα. Την βγάζει με τα ελληνικά. Στην «low season» αντίθετα, όπου την πλειοψηφία την έχουν οι ξένοι τουρίστες, στο εστιατόριο, στο μπαράκι, στο σουπερμάρκετ, παντού το γκαρσόν ή η κοπέλα του μαγαζιού θα του απευθυνθεί κατ᾿αρχήν στα « αγγλικά που ξέρει » και όταν αντιληφθεί ότι είναι έλληνας θα εκπλαγεί.
Ισως τα υπερβάλλω αλλά μου έτυχε να ακούσω ήδη το Πάσχα του 89 στην Κρήτη, στον Πλακιά και στα Μάταλα, στο σουπερμάρκετ, όπου πληρώνοντας μίλησα ελληνικά στην ταμία που εξεπλάγει ακούγοντάς με, την εξής δικαιολογία : « Εδώ ή είσαι έλληνας και σε ξέρουμε γιατί δουλεύεις σε κάποιο μαγαζί, ή είσαι ξένος και είσαι γερμανός τουρίστας ». Φανταστείτε τι γίνεται σήμερα.
Οι νησιώτες, ή εκείνοι που έχουν μια τουριστική δραστηριότητα στο νησί, ενδιαφέρονται φυσικά για το τι θα βγάλουν και για το πώς. Στην υψηλή περίοδο δουλεύουν 16 με 18 ώρες το εικοσιτετράωρο και 12 με 14 στην χαμηλή. Αποτέλεσμα : η εξυπηρέτηση δεν είναι πάντα στα ύψη.
Ενας εστιάτορας ενός νησιού μου είπε φέτος (σεπτέμβριο 2006) : «τώρα πλέον δεν γίνονται εδώ πανηγύρια το καλοκαίρι. Είμαστε κουρασμένοι και δέν έχουμε όρεξη για γιορτές. Δεν μπορείς να κάνεις τρείς μέρες πανηγύρι όταν έχεις μαγαζί. Η δουλειά δεν περιμένει. Ολοι θέλουν να εξυπηρετούνται. Αλλοιώς το κλείνεις. Θα προτιμούσα να τράβαγε η σαιζόν μέχρι και τον οκτώβρη και νά’χει λιγότερο κόσμο Ιούλιο και Αύγουστο. Ετσι και θα μπορούσα να εξυπηρετήσω καλλίτερα τον κόσμο και θα ήμουν και πιο ξεκούραστος».
Τα πλοία, τα πούλμαν, τα αυτοκίνητα και οι μηχανές κατακλύζουν τα νησια το καλοκαίρι. Οι τουρίστες κατεβαίνουν ομαδικά και τα σαρώνουν όλα.
Οι καινούριες οικοδομές ανθίζουν παντού. Εκτός από τις τουριστικές, για τα δωμάτια, κτλ., υπάρχουν και εκείνες για τις παραθεριστικές κατοικίες. Ο κόσμος αφίνει τις αποπνιχτικές πόλεις και καταφεύγει στα νησιά για να κλειστεί «στο δικό του». Δεν τον ενδειαφέρει ο άλλος, ο νησιώτης ή ο ομόλογός του παραθεριστής τουρίστας. Θέλει να έχει την ησυχία του ... και τις ανέσεις του. Σε πολλά νησιά, το καλοκαίρι, το νερό έρχεται καθημερινά με το καράβι για να επιτραπεί στον παραθεριστή τουρίστα να κάνει ... τρία ντους την ημέρα. Οταν σκέφτομαι ότι κάποτε στο νησί οι νησιώτες την έβγαζαν με το βρόχινο νερό, τα πηγάδια και τις στέρνες. Το πρόβλημα ήταν πώς θα είχαν ... πόσιμο νερό ...
«Θα χτίσω μερικά δωμάτια, θα βάλω κάποιον (αλβανό, ταϊλανδό, ... ;) να τα δουλεύει και εγώ θα την περνάω μια χαρά» λέει ο Γιάννης από την ...
Όλοι πέφτουν με τα μούτρα στον τουρισμό. Τόσο στο μεγάλο και γνωστό νησί όσο και στα μικρά και άγνωστα νησιά που ήταν κάποτε τα νησιά της «άγονης γραμμής».
Ο αριθμός των παραθεριστών, τουριστών αυξήθηκε. Οι αποδοχές των νησιωτών επίσης. Η μόρφωσή τους όμως, δεν αυξήθηκε καθόλου. Οι νέοι του νησιού, που «πλουτίζουν» πιο εύκολα και πιο γρήγορα από πριν, μένουν απαίδευτοι και επομένως με την νοοτροπία των πατεράδων τους. Αντίθετα, τα κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης εποχής παρουσιάζονται ή αυξάνονται εκεί που ήδη υπήρχαν. Οι ιδιαιτερότητες σβύνουν, το περιβάλλον μολύνεται, η παγκοσμιοποίηση κατελαύνει.
Αύριο ...
Τα συμφέροντα όλο και οργανώνονται. Την ρυμοτομία δεν την σέβονται πολλοί. Οι εργολάβοι γίνονται όλο και απαιτητικότεροι και το κράτος υποκύπτει στα συμφέροντα.
Ετσι τα νησιά γίνονται πόλεις με δρόμους ασφαλτοστρωμένους όπου οι αστοί μπορούν να έρχονται, και να κυκλοφορούν, εύκολα για να ξεχνούν τα προβλήματα της καθημερινής τους ζωής στην πόλη τους. Μέχρι πότε όμως; Οταν οι πόλεις «μεταφερθούν» στα νησιά τι θα γίνει; Τι θα έχουν να προσφέρουν άλλο οι νησιώτες; Θα τους έχει φάει ο τουρισμός.
Πυράγγελος- Πιρατζέλο- Pirangello - Pirandello (Γεώργιος Σ. Ασδέρης)
Όλοι γνωρίζουμε ότι ο Λουίτζι Πιραντέλλο γεννήθηκε σ΄ ένα χωριουδάκι τού Ακράγαντος(σημ. Αγκριτζέντο) μέ τό εμβληματικό όνομα Χάος.Γιά τήν ντόπια διάλεκτο Καβούζου (Caos/Ca(F)os /Cavusu).Ο ίδιος έγραφε : "Εγώ είμαι παιδί τού Χάους, καί όχι αλληγορικά, αλλά πραγματικά". Καί ίσως εννοούσε ότι το 1867 ενώ όλοι οι άνθρωποι τριγύρω του πέθαιναν από μία επιδημία χολέρας, αυτός γεννιόταν. Ανοίγοντας μία εγκυκλοπαίδεια μπορούμε νά έχουμε περισσότερες πληροφορίες γιά το συγγραφικό του έργο, για τήν βράβευσή του μέ τό βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1934 κλπ.
Αυτά γράφουν οι εγκυκλοπαίδειες. Ο ίδιος γράφοντας τό 1934 στό Έλληνα ποιητή Κώστα Ουράνη έγραφε τά ακόλουθα :
«Είμαι από τήν Σικελία, δηλαδή τή Μεγάλη Ελλάδα, καί υπάρχει ακόμη πολύ από τήν Ελλάδα στή Σικελία. Τό μέτρο, η αρμονία καί ο ρυθμός ζούν ακόμη...Εξ΄ άλλου , είμαι ο ίδιος εγώ ελληνικής καταγωγής.
Ναί μήν εκπλήττεσθε.Τό οικογενειακό μου όνομα είναι Πυράγγελος. Τό Πιραντέλλο δέν είναι παρά η φωνητική παραφθορά του :Πιρατζέλο , Πιραντέλλο...»(*).
(*) από τό βιβλίο "'Ελλην Λόγος" τής καθηγ. Άννης Τζιροπούλου-Ευσταθίου
Αυτά γράφουν οι εγκυκλοπαίδειες. Ο ίδιος γράφοντας τό 1934 στό Έλληνα ποιητή Κώστα Ουράνη έγραφε τά ακόλουθα :
«Είμαι από τήν Σικελία, δηλαδή τή Μεγάλη Ελλάδα, καί υπάρχει ακόμη πολύ από τήν Ελλάδα στή Σικελία. Τό μέτρο, η αρμονία καί ο ρυθμός ζούν ακόμη...Εξ΄ άλλου , είμαι ο ίδιος εγώ ελληνικής καταγωγής.
Ναί μήν εκπλήττεσθε.Τό οικογενειακό μου όνομα είναι Πυράγγελος. Τό Πιραντέλλο δέν είναι παρά η φωνητική παραφθορά του :Πιρατζέλο , Πιραντέλλο...»(*).
(*) από τό βιβλίο "'Ελλην Λόγος" τής καθηγ. Άννης Τζιροπούλου-Ευσταθίου
Η Πούλια, η Ακρόiολη, ο Οδυσσέας και το Χελιδόνι (Γιάννα Πατακίδου)
Το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Η Πούλια, η Ακρόπολη, ο Οδυσσέας και το Χελιδόνι» σε σκηνοθεσία και παραγωγή της Νικολέττας Γουλή, προβλήθηκε στις 2/12/2006, στα πλαίσια της «6ης Διεθνούς Συνάντησης Αρχαιολογικής Ταινίας του Μεσογειακού Χώρου» η οποία πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Θεσσαλονίκη από 28 Νοεμβρίου ως 3 Δεκεμβρίου 2006.
Το ντοκιμαντέρ αναφέρθηκε στην ζωή των ελληνοφώνων κατοίκων της περιοχής του Σαλέντο και συγκεκριμένα στην Καλημέρα. Όσοι μίλησαν από τα χωριά, ήταν σε γκρίκο και υπήρχαν υπότιτλοι στα ελληνικά.
Αναφέρθηκε στην ιστορία της περιοχής, στο γκρίκο, ακούστηκαν επίσης πολλά από τα γνωστά τραγούδια της περιοχής.
Στο ντοκιμαντέρ προβλήθηκαν επίσης ζωγραφιές μικρών μαθητών του SCUOLA MATERNA ARADEO με θέμα «Ο ΦΙΛΟΣ ΜΑΣ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ».
Μεταξύ άλλων εμφανίστηκαν: Maria και Antonio Ancora από το Melpigniano, Rocco Aprile από την Kalimera, Giorgio Fillieri, Isabella Bernandini καθηγήτρια νεοελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Lecce.
Ο κόσμος που παρακολουθούσε στην αίθουσα ανταποκρίθηκε στο τέλος του ντοκιμαντέρ με ένα ζεστό χειροκρότημα.
Η αστική μη κερδοσκοπική εταιρία «ΑΓΩΝ» σε συνεργασία με το περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ» οργανώνουν κάθε 2 χρόνια αυτή την συνάντηση και φέτος εγκαινίασαν την συνεργασία τους με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Φέτος προβλήθηκαν 44 συνολικά αρχαιολογικές ταινίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Από αυτές οι 27 στο διαγωνιστικό τμήμα και οι υπόλοιπες 17 στο πληροφοριακό τμήμα.
Οι προβολές έγιναν στην αίθουσα «ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΑΣ» του κινηματογράφου «ΟΛΥΜΠΙΟΝ» όπου λίγες μέρες νωρίτερα (17-26/11/2006) πραγματοποιήθηκε το 47ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με μεγάλη επιτυχία.
Επιλεγμένες ταινίες της «6ης Διεθνούς Συνάντησης Αρχαιολογικής Ταινίας» προβλήθηκαν και στην Αθήνα με την ευγενική υποστήριξη του Goethe-Institut Athen στις 24 & 25/2/2007 όπου κι εκεί το ενδιαφέρον του κόσμου ήταν μεγάλο.
Διαβάστε περισσότερα :
http://www.sitemaker.gr/agwn/page_GREEK_11.htm
http://www.sitemaker.gr/agwn/page_GREEK_11_1.htm
http://www.sitemaker.gr/agwn/assets/katalogos2006.pdf
Το ντοκιμαντέρ αναφέρθηκε στην ζωή των ελληνοφώνων κατοίκων της περιοχής του Σαλέντο και συγκεκριμένα στην Καλημέρα. Όσοι μίλησαν από τα χωριά, ήταν σε γκρίκο και υπήρχαν υπότιτλοι στα ελληνικά.
Αναφέρθηκε στην ιστορία της περιοχής, στο γκρίκο, ακούστηκαν επίσης πολλά από τα γνωστά τραγούδια της περιοχής.
Στο ντοκιμαντέρ προβλήθηκαν επίσης ζωγραφιές μικρών μαθητών του SCUOLA MATERNA ARADEO με θέμα «Ο ΦΙΛΟΣ ΜΑΣ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ».
Μεταξύ άλλων εμφανίστηκαν: Maria και Antonio Ancora από το Melpigniano, Rocco Aprile από την Kalimera, Giorgio Fillieri, Isabella Bernandini καθηγήτρια νεοελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Lecce.
Ο κόσμος που παρακολουθούσε στην αίθουσα ανταποκρίθηκε στο τέλος του ντοκιμαντέρ με ένα ζεστό χειροκρότημα.
Η αστική μη κερδοσκοπική εταιρία «ΑΓΩΝ» σε συνεργασία με το περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ» οργανώνουν κάθε 2 χρόνια αυτή την συνάντηση και φέτος εγκαινίασαν την συνεργασία τους με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Φέτος προβλήθηκαν 44 συνολικά αρχαιολογικές ταινίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Από αυτές οι 27 στο διαγωνιστικό τμήμα και οι υπόλοιπες 17 στο πληροφοριακό τμήμα.
Οι προβολές έγιναν στην αίθουσα «ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΑΣ» του κινηματογράφου «ΟΛΥΜΠΙΟΝ» όπου λίγες μέρες νωρίτερα (17-26/11/2006) πραγματοποιήθηκε το 47ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με μεγάλη επιτυχία.
Επιλεγμένες ταινίες της «6ης Διεθνούς Συνάντησης Αρχαιολογικής Ταινίας» προβλήθηκαν και στην Αθήνα με την ευγενική υποστήριξη του Goethe-Institut Athen στις 24 & 25/2/2007 όπου κι εκεί το ενδιαφέρον του κόσμου ήταν μεγάλο.
Διαβάστε περισσότερα :
http://www.sitemaker.gr/agwn/page_GREEK_11.htm
http://www.sitemaker.gr/agwn/page_GREEK_11_1.htm
http://www.sitemaker.gr/agwn/assets/katalogos2006.pdf
Iscriviti a:
Post (Atom)
